Dil bizim için çok önemli çünkü biz çevirmeniz. Çevirmen olduğumuz için en iyi çevirilerin insanların kendi anadiline yaptıkları çeviriler olduğunu biliyoruz. Anadilimizin içinde o kadar rahat ve mutluyuz ki anadili konuşamamanın, kullanamamanın, onunla bir şeyler üretememenin ne büyük bir eksiklik olduğunu derinden hissediyoruz. Kaybolan diller için üzülüyoruz çünkü her dilde bambaşka durumları anlatan bambaşka kelimeler olduğunu, tercüme edilemeyen ifadeler olduğunu, dil olmayınca kültürün de en önemli taşıyıcısını kaybettiğini biliyoruz.

İnsan olmak bir dil sahibi olmak, bir dilin içinde yaşamak demek. Belli bir yaşa kadar dil öğretilmeyen çocukların beyinlerinin gelişmediğini ve daha sonra ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın dil öğrenemediklerini biliyoruz. Bazı kelimeleri söylerken ya da duyduğumuzda, bir şiire ya da  şarkıya kulak kabarttığımızda, çok sevdiğimiz bir yazarı okuduğumuzda, aileden biri başka kimselerin kullanmadığı bir kelime söylediğinde duyduğumuz hazzı biliyoruz.

Şu anda Anadolu’da resmi dil Türkçe dışında onlarca dil konuşuluyor. Dört farklı dil ailesine ait bu diller ve tek bir hanede yani Anadolu’da ikamet etmekteler. Bu dillerin bir kısmı bu coğrafyanın adeta bir parçası haline gelmiş, bir kısmı göçlerle buraya kadar taşınmış. Bir kısmı geniş kitleler tarafından konuşuluyor, bir kısmı sadece bir iki köyde kalmış. Bir kısmı yeni nesillere aktarılmıyor ya da aktarılamıyor. Biz bu ülkede yaşayan insanların anadilleriyle ilişkilerini merak ediyoruz. Dil belli bir mekana, bir yere mi aittir, başka yerde ölür mü, yaşarsa nasıl yaşar, coğrafyaya ne ölçüde bağlıdır, merak ediyoruz. Bilmediğimiz bir dilin yabancılığını aşmanın, onu kullananları ötekileştirmeden bu zenginliği ve çeşitliliği yaşatmanın önemine inanıyoruz.

Bu söyleşi dizisini bir tür ortak dil işlevi gören Türkçenin dışında Anadolu’da şu anda konuşulmakta olan dillerin tarihlerini, hikayelerini öğrenmek için, insanın anadiliyle ilişkisini, yer yer çok mahrem ve vazgeçilmez olan bu ilişkiyi anlamak için düzenliyoruz. Konuşmacılarımızdan bize dilleriyle ilgili şahsi deneyimlerini (mesela büyüklerinden dinledikleri masalların, kolektif acı ve sevinçleri dışavuran şarkıların kendilerindeki izlerini), kendilerinin ve parçası oldukları dil topluluklarının anadilleriyle ilişkilerini nasıl gördüklerini ve yaşadıklarını anlatmalarını bekliyoruz.  Bu dillerin tarihleri ve günümüzdeki durumları, birbirleriyle ve Türkçeyle alışverişleri, sözlü ve yazılı mirasları, edebiyatları hakkında bilgilenmek istiyoruz. Konuşabilen, yazabilen, kelimeler üzerinden düşünebilen bir varlık olmanın ne manaya geldiğini biraz düşünmek istiyoruz. Hem pek çok güzelliğin ve hazzın, hem de şiddetin, milliyetçiliğin, ayrımcılığın taşıyıcısı olan dilin, aydınlık ve karanlık taraflarını görmeye çalışmak istiyoruz. Bu tanıma ve anlama gayretinde hepinizi bize katılmaya davet ediyoruz.

Savaş Kılıç Editör, Metis Yayınları

Dil Bizim Nemiz Olur?

Bülent Bilmez Bilgi Üniversitesi Tarih Bölümü

Dilinizi Söyleyin Size Kim Olduğunuzu Söyleyeyim:Türkiye Dilleri ve Kimlikleri

Nurcan Kaya Uluslararası Azınlık Hakları Grubu, Türkiye/Kıbrıs Koordinatörü

Anadil ve İnsan Hakkı: Türkiye’de Mevzuat ve Uygulama

Ayşegül Devecioğlu Yazar

Tütün Tabakasında ve Saç Örgüsündedir

Moderatör- Mehmet Moralı

Lazca- Mehmedali Barış Beşli, Laz Kültür Derneği Başkanı

Kadim, Direngen, Ölümlü Bir Dil: Lazca

Gürcüce-  Fahrettin Çiloğlu, Yazar, Türkçe-Gürcüce Pirosmani Dergisi Yayın Yönetmeni     

“Her Gittiğin Yerde Kendi Şapkanı Giymelisin!”

Çerkesçe-  Murat Papşu, Çevirmen

“Dün Gece Bir Rüya Gördüm, Anlatsam da Anlamazsınız”

Abhazca - Atay Çeyişakar, İstanbul Kafkas Abhazya Kültür Derneği Eski Başkanı      

 Kuzey Kafkasya’nın Gizemli Kültürü Khabze/Kabza ve Özelde Abazalar

Moderatör – Mahir Ünsal Eriş

Kürtçe-  Sami Tan, İstanbul Kürt Enstitüsü Başkanı, Kürt Dili Uzmanı

Bir Kimlik ve İfade Aracı Olarak Dil

Zazaca - Deniz Gündüz, Yayıncı, Vate Yayınları, Yazar 

 Zazaca ve Zaza Yazını

Arapça- Adnan Yılmaz, Çevirmen 

Türkiye Arapları ve Lûgat-i Dad

 Süryanice- Gabriel Akyüz, Mardin Kırklar Kilisesi Horiepiskoposu     

Geçmişten Günümüze Süryaniler ve Süryani Dili

Moderatör – Bayram Şen

Arnavutça- Ahmet Öz, Editör, İthaki Yayınları     

Varlık ki Dilin Evidir

Boşnakça-  Cemal Şenel, Türkiye Bosna Hersek Kültür Dernekleri Federasyonu Başkanı      

Uştipak’tan Sevdalinka’ya Boşnaklar

Bulgarca-  Kadriye Cesur, Çevirmen, ÇEVBİR Üyesi     

Yuvigi Han – Az Buki Vedi ve Günümüz Bulgarcası

Romanca-  Egemen Yılgür, MSÜ Sosyoloji Bölümü

Doktora Öğrencisi

Peripatetik Gruplarda Gizli ve Özel Dil Oluşumu ve Romanes’in Ayrıcalıklı Konumu

Moderatör – Ayşe Özdemir

Ermenice- Pakrat Estukyan, Gazeteci (Agos) – Yazar     

Kullanım Alanı Daralan Bir Dil!

Ermenice İçin Çeviri Sorunları     

Rumca- Ari Çokona, Çevirmen      

Bir Dilin Hikayesi: Rumca

Ladino - Mahir Ünsal Eriş     

İberya’dan palavra’ya Yahudi İspanyolcası: Ladino

Türkçe - Prof. Dr. Mehmet Ölmez YTÜ

 Anadolu’da Konuşulan Türk Dilleri

Yer: TMMOB Makine Mühendisleri Odası

Katip Mustafa Çelebi Mah. İpek Sokak 9/2 Beyoğlu

Saat: 14.00 – 18.00