HES'LERE GEREKÇELİ "DUR" KARARI!
Papart Deresi´nde yapımı öngörülen Cüneyt 1-2-3-4 HES'leri için dava açılmış, HES'lerin bu vadiye büyük zararlar vereceği vurgulanarak inşaatların durdurulması istenmişti. Rize idare mahkemesi Papart Vadisi'nde kurulacak HES'lerin yasalara uygun olmadığını vurgulayarak gerekçeli kararını önceki gün açıkladı.

Rize İdare Mahkemesi'nin vermiş olduğu karar üzerine bir açıklama yapan Meydancık Belediye Başkanı Nihat ACAR şu açıklamalarda bulundu; "Biz başından beri Papart Vadisi'nde HES'e karşı çıktık. Öncelikle Meydancık halkına birlik beraberlik içerisinde mücadele ettikleri için, topraklarına, derelerine, geleceklerine sahip çıktıkları için Meydancık Belediye Başkanı olarak çok teşekkür ediyorum. Onlar böylesine dik durmasalar, karşı çıkmasalar biz bu neticeyi alamazdık. Rize İdare Mahkemesi'nden gelen karar ne kadar haklı olduğumuz bir kez daha gözler önüne serdi. Bu karar Papart Vadisi'nin yeniden doğmasıdır. Artvin'in vadileri Artvin'in damarlarıdır. Akan dereleri ise kanıdır. Kanı olmayan insan nasıl yaşayamaz ise deresiz Artvin'de yaşayamaz. Bu dereler bu vadiler olmasa Meydancık olur muydu? Papart olur muydu? Bu güzelim yeşil ormanlar olur muydu? Bu cennet doğa olur muydu? Onun için Papart Vadisi ve Deresi Meydancık yöresinin temel direğidir. Deremizi aldıkları an biz burada yaşayamaz hale geliriz. Suyumuzu kimseye vermeyeceğiz" dedi ..

Anadil Gününü panelle kutladı
Laz Kültür Derneği 21 Şubat Uluslararası Anadil Gününü akademisyenlerin katıldığı panelle kutladı. Dünya Anadil Günü dolayısıyla düzenlenen panele konuşmacı olarak Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sumru Özsoy, Yeditepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ersin Erkan, Kuzey Kafkasya dilleriyle ilgili çalışmalar yapan Murat Papşu ile Lazca ve Laz kültürü üzerine araştırmalar yapan İsmail Bucaklişi katıldı. Taksim Hill Otelde yapılan ve oturum başkanlığını Dernek Başkanı Memedali Barış Beşli'nin yaptığı panelin açılışı tulum eşliğinde yol havasıyla yapıldı. ...

Prof. Özsoy, ‘Bir kişi sabahleyin uyanıp da aile bireylerine günaydın, nasılsın, rahat uyudun mu şeklinde en basit şeyleri dahi soramadığı zaman o dilin ölümü gerçekleşmiş demektir. Örneğin Ubıhça konuşan son kişi olan Tevfik Esenç, 12 Ekim 1992'de öldü. Oğlu konuşabiliyor ama konuşacağım ikinci bir kimse yok diyor. Başka bir örnek: Hindistan'da Bo dilini konuşan son kişi geçenlerde öldü.' ...

Rize'nin Pazar(Atina) ilcesi Suçatı(Apso) köyünde doğan Ferda Sümer; ilk, orta ve lise öğrenimini yöresinde bitirdikten sonra, işi gereği İstanbula yerleşti. Anadiline ve Kültürüne yabancılaşmamak, ve bu değerlerden uzak kalmamak için çeşitli kültür ve sanat derneklerine üye olarak, Halk Dansları(Horon), Tulum dersleri aldı. Üsküdar Belediyesi Altunizade Kültür Merkezi'nde, Türk Sanat Müziği Devlet Korosu sanatçısı Arif Özgülüş'den şan dersleri alan Ferda Sümer, çevresinin de motivasyonuyla çeşitli konserlerde gerek koro, gerek solo, sahne deneyimi edinmeye başladı.

Lazuri.Com Horon Kursu 5:
Konu: Memeûina
Süre: 04:18 dak.
Horoncu: Temel Saraç
Tulum: İsmail Avcı (İsmanaşi)
Alan: 26.57 MB

Konu: Örnek: Papilat Horonu ve Kapanış
Süre: 04:50 dak.
Anlatan: Selim Bölükbaşı
Alan: 17.51 MB

- SVACOXO - Laz, yer adları sözlüğü -
Yer adları binlerce yıllık tarihsel, dilsel, sosyal mirası günümüze aktaran en önemli kültür varlıklarından birisidir.

Svacoxo – Laz yer adları sözlüğü, Lazca yer adlarını derlemek, kayıt altına almak, Lazların coğrafyayı adlandırma eğilimlerini incelemek amacıyla hazırlanmıştır.

Çalışmada, Atina (Pazar), Arthaşeni (Ardeşen), Vica (Çamlıhemşin), Vitze (Fındıklı), Arkabi (Arhavi), Borçxa (Borçka) ve Xopa (Hopa) kasabalarında Lazlarla meskûn köy, mezra, akarsu, yayla ya da arazi, kaya gibi daha küçük coğrafi unsurların adları derlenmeye çalışılmıştır.

Diğer bütün kültürel unsurlarda olduğu gibi, yer adlarında da tarihsel, dilbilimsel anlam ve öneminin ötesinde, orada yaşamış, o topraklara emek vermiş insanların hatıraları, emekleri, dünyayı görüş ve algılayış özellikleri saklıdır. Dileğimiz, atalarımızın alın terleri ve emekleriyle yoğrulmuş, dilleriyle isim bulmuş bu coğrafya unsurlarının adları yok olmasın, kuşaklar boyunca o yerlerin gerçek sahiplerinin dilleriyle birlikte, adları da var olsun...

Türkiye'de 30'a yakın dil konuşuluyor
Demokratik açılım çerçevesinde RTÜK’ün, farklı dil ve lehçelerde televizyon ve radyo yayınlara izin vermesi, Türkiye’de gündelik yaşamda kaç farklı dilin konuşulduğu sorusunu da gündeme taşıdı. ANKA'nın edindiği bilgilere göre, Türkiye’deki dil haritası hakkında resmi kurumların elinde net bir rakam bulunmuyor. Ancak dilbilim uzmanları, Türkiye'de 3'ü azınlık (Ermenice, Rumca, Modern İbranice) olmak üzere müstakil dil olarak en azından 28 kadar dil konuşulduğunu bildiriyor. Azınlık dilleri dışındaki Kürtçe, Arapça, Gürcüce ile Lazca, Abaza gibi Kafkas diller yerel diller sınıfına girerken, Boşnakça, Kazakça gibi diğer diller ise toplu göçler sonucunda Türkiye'de konuşulan diller arasında yer alıyor. Bu da Türkiye’de en azından 28 farklı dilde televizyon ve radyo yayını yapılabileceği anlamına geliyor.

- TARIM ARAZİLERİNİN DURUMU - BİR DİZİ ÖNERİ -
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Ulaştırma Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Fazıl Çelik, kıyı dolgu yollarının, kıyı yerleşimlerinin önünde adeta birer baraj görevi yaptığını, binaların alt katlarının su altında kalmalarına sebebiyet verdiğini söyledi. Prof. Dr. Çelik, AA muhabirine yaptığı açıklamada, son günlerde, Doğu Karadeniz bölgesinde yaşanan taşkınların boyutlarının öngörülemeyen ölçülerde olmadığını belirterek, ''Vadilerdeki ve kıyıdaki yapılaşmalar bu öngörüye göre projelendirilmediğinden, doğal taşkınlar felakete dönüşmektedir'' dedi. Birçok yerde yolların, dere yataklarına indirilip, dere yatakları daraltıldığı halde, taşkından korunma yapılarının yeterli kapasitede ve sağlamlıkta inşa edilmediğini öne süren Prof. Dr. Çelik, yol ile birlikte diğer yapılaşmaların da vadi tabanlarına çekilmesinin felaketin boyutlarını artırdığını söyledi.

Bir dil yok olmaktan nasıl korunabilir?:
UNESCO kılavuzunda bu sorunun yanıtı şöyle: "Bir dili yok olmaktan koruyabilmek için yapılabilecek en önemli şey insanların o dili konuşabilmesi ve çocuklarına öğretebilmesi için uygun koşulları yaratmaktır. Bu genellikle, azınlık dillerini tanıyan ve koruyan ulusal politikaların, anadili eğitimini destekleyen eğitim sistemlerinin, o dili konuşan toplulukla dilbilimciler arasında bir yazı sistemi ve biçimsel yapı kazandırmak için yaratıcı bir işbirliğinin varolmasını gerektirir. "En belirleyici etken dili konuşan topluluğun dile yönelik tutumu olduğundan, çok dilliliği ve azınlık dillerine saygıyı yüreklendiren, bir dili konuşmanın ödev değil, zenginlik olduğunu hissettiren toplumsal ve siyasi bir ortam oluşturmak esastır.

"Bugün bazı diller çok az konuşanı kaldığı için sürdürülemez durumda, ama dilbilimciler, dili konuşan toplum da bunu sterse, hiçbir iz bırakmadan kaybolmasın diye dili olabildiğince kayda geçirebiliyorlar."

Bizler Kaybedenleriz! / Şüu Gondineri Vorert!
Hey çocuk! Yanlış zamanda ve yanlış yerde doğdun. Senden öncekiler gibi. Kayıp kuşağın bir üyesi olmak için büyüyeceksin, yaşlanacaksın ve günün birinde geberip gideceksin! Eğer kendi kaderin izin verirse. Ağlayanın olmayacak. Senin ardından kimse anmayacak . Sen koca bir hiçsin! Koca bir hiç!

Öe bere! Leûasuzi orasuzi dirini! Süani ogindepe sûeri. Si gondineri sûeri şuri şvanare, ibadare a ora moxûasen leûa dologoxvanen! Na ibgarasen va giyonurûasen Si mutu var ore. Si beûi méudi re.

LAZCA YAYIN TALEBİ
Anadiline sahip çıkan herkes yasalardan doğan bu hakkını kullanmak üzere ilgili devlet kurumu olan TRT'ye, asağıda linki verilen sayfadan başvuru dilekçesini; isim, soy isim, adres ve imzalarını da ekleyerek fakslamalıdır. Eğer yeterli yoğunlukta başvuru olursa Lazca yayın yapılabilecektir. Bu gözardı edilmemeli ve ölüm kalım savaşı veren anadilimize sahip çıkılmalıdır.

Dilekçeyi göndereceğiniz TRT fax numarası :0312 491 28 17