| |
| MZGUDAPEŞİ LAZURİ, TURKURİ DO LATİNURİ COXOPE -14-
BİTKİLERİN LAZCA, TÜRKÇE VE LATİNCE İSİMLERİ -14- |
| |
|
Uyari: Bu sayfada Lazca sözcükler için "Alboni Font"(yazı karakteri) kullanılmıştır.
"Windows \ Fonts" dizininde Alboni Font olmayanlar karakterleri yanlış görecektir. Bunun olmaması için
Windows\Fonts dizinine
[Alboni Font'u buradan yükleyebilirsiniz].
Ayrıntılı bilgi için Lazuri Font ya da LazuriPC sayfamızı okuyunuz. |
196. Pordik̆i bot. Zeyrek, Puslu zeyrek.
Yüksek düzeyde zehirli bir bitki değildir
ancak tüm keten türlerinde olduğu gibi çiğ tüketildiğinde hafif riskler barındırır.
Bitkinin tohumları, keten tohumlarında da bulunan linamarin isimli bir madde içerir.
Bu madde çiğ ve aşırı miktarda tüketildiğinde vücutta hidrosiyanik asit (siyanür) açığa çıkarabilir.
Tohumlar ısıl işlem gördüğünde (kavrulduğunda veya pişirildiğinde) bu toksik etki tamamen
ortadan kalkar ve güvenli hale gelir.
( Linum austraicum )
|
197. Mt̆k̆uri
k̆epri bot. Su keteni
(Eupatorium cannabium
, Compositae familyası)
|
198.
Ʒkip̆ili bot. Su keteni, Üç suketeni, İkidiş,
Pıtrak.
(Bidens tripartita, Compositae familyası)
Atina'da Mask̆ip̆olya olarak bilinir. Cynoglossum glochidiatum
(Boraginaceae) bitkisine Furt̆ona'da Sk̆ip̆ili
denir .
|
|
199. Lamp̆era bot. Beşpat.
Yaklaşık yarım metre kadar büyüyen, otsu, tek yıllık, gösterişsiz sarı çiçekler açan genişce yapraklı bir bitki
(Galinsoga parviflora
, Compositae familyası)
|
200. Laç̆i
k̆udeli bot. Çakal otu
( Conyza canadensis )
|
201. Ap̆ut̆rak̆i bot. Boru çiçeği,
Abuzambak, Büyü otu, Cin otu, Kokar ot, Şeytan elması,
Şeytan otu, Tatula, Yeleşik.
(Datura stramonium, Solanaceae familyası)
Atina'da Ap̆ut̆rak̆i
Viʒ̆e'de Abut̆ragi ve Furt̆ona'da
Ap̆ut̆rani adıyla bilinir. Megrelce'de
Ap̆urt̆ak̆i kelimesi ak çöpleme ( Veratrum album,
Liliaceae familyası) bitkisini karşılar.
|
202. Bambak̆i bot. Pamuk
(
Gossypium herbaceum)
Çxala'da bu adla anılan bitkiye Pambuği de denir.
|
203. Papaxi bot. Ayçiçeği, gündöndü,
günebakan, güneş gülü
(
Helianthus annuus )
Çxala'da Papaxi adı verilen bu bitkiye Xopa'da
Semiçka, ve Viʒ̆e'de Saimişk̆a
denir.
( Foto. Yavuz Yazıcı,
Essen, DE)
|
204. Pero bot. Şekerci boyası, güvercin üzümü, dünyagüzeli.
( Phytolacca americana
, Phytoloccaceae familyası )
Xopa'da Pero denen bu bitki
Furt̆ona'da Mtuti
t̆ufeği, Viʒ̆e'de Peri dadali ve Atina'da Ʒ̆iʒ̆ila
k̆amp̆ara olarak bilinir.
|
205. Mʒigura bot. Pıtrak, pıtrak dikeni, küçük sıracaotu, dikenli sıracaotu
(Xanthium spinosum
, Compositae familyası)
|
206.
T̆opuri bot. Yonca, tirfil
(
Trifolium pratense)
Viʒ̆e'de Sumpavreli ya da Mjvabu gyari, Ardeşen'de
Sumuca adı verilir.
|
207. Ngola ntxiri bot. Üç yapraklı çivit otu, Üç yapraklı indigo.
Darı tanesine benzer tohumları yenen,
yaylalarda yetişen bir yonca türü.
(Indigofera
trifoliata, baklagiller (Fabaceae)
familyasından)
(foto. Mustafa Kuyumcu, Abuʒori)
|
208. St̆ip̆op̆i bot. Ekşi yonca
(Oxalis acetosella
, Oxalidaceae)
Atina'da St̆ip̆op̆i ya da
Didamcumori adıyla anılan bu bitkiye Furt̆ona'da
Let̆a ombri, Xopa'da Mt̆k̆ui şuk̆a
adı verilir.
|
209.
K̆andğu bot. Yabani çilek, Dağ çileği.
Gülgiller
(Rosaceae) familyasına ait olan bu bitki, doğada kendiliğinden yetişen, küçük boyutlu ancak oldukça yoğun ve hoş bir aromaya sahip meyveler veren çok yıllık otsu bir türdür.
( Fragaria vesca
, Rosaceae familyası )
K̆andğo da denir.
|
210. Mt̆uri
k̆andğu bot. Hint çileği, Yalancı çilek, Sahte çilek, Sabun çileği, Yılan çileği.
( Duchesnea indica )
|
[1]
[2] [3]
[4] [5]
[6] [7]
[8] [9]
[10] [11]
[12] [13]
[14] [15]
[16]
Yasal uyarı: Bu sayfadaki materyaller (Yazı, fotoğraf, ses kaydı vb.)Telif Hakları ile ilgili yasal mevzuat uyarınca korunmakta olup, Lazuri.Com'un yazılı izni olmadıkça kullanılamaz, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez, her ne suretle olursa olsun ticari amaçla çoğaltma ve yayma yapılamaz, kopya edilemez, diğer internet sayfası ya da topluma acık yerlerde yayınlanamaz/yayımlanamaz.
Kaynaklar
- მაყაშვილი ალექსანდრე. ბოტანიკური ლექსიკონი: მცენარეთა სახელწოდებანი. თბილისი,1991.BUCAKLİŞİ, İsmail Avcı, Hasan UZUNHASANOĞLU. Lazuri – Turkuli Nenapuna, Lazca –Türkçe Sözlük. Akyüz Yayınları. İstanbul 1999. МАРР, Н. Грамматика чанского (лазского) языка с хрестоматиею и словарем. СПБ. Москва1910.KADSHAIA, Otar; Heinz FÄHNRICH. Mingrelisch – Deutsches Wörterbuch. Reichert Verlag, Wiesbaden, 2001. BAYTOP, Prof. Dr. Turhan. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları: 578. Ankara 1997. PHILLIPS, Roger. Wild Flowers of Britain . London 1977. MATARACI, Tuğrul. Ağaçlar, Doğa Severler İçin Rehber Kitap, Marmara Bölgesi Doğal–Egzotik Ağaç ve Çalıları. TEMA Vakfı Yayınları. İstanbul 2004. TEKİN, Erdoğan. Türkiye'nin En Güzel Yabani Çiçekleri. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. İstanbul 2005. UZUNHASANOĞLU, Hasan. Lazca Bitki İsimleri Üzerine Bir Deneme; Mzgudape. Mjora Lazepeşi Nena. Sayı II. s. 43-45. Türkçe–Gürcüce Sözlük. Gürcistan–Türkiye Bilimsel-Kültürel İlişkiler Derneği. Lai Çlaidze'nin Redaksiyonuyla, II cilt. İstanbul, 2001. AMSE – de JONG, Dr. Tine H. Laz–English Dictionary. Kaukasus–Verlag, 2004. Çikobava, Arnolt. Çhanuri Taksthebi, Xopuri Khilokhavi. Tbilisi, 1970.Amse – de Jong, Dr. Tine H. Laz – English Dictionary . Kaukasus – Verlag, 2004.
- Kuş seslerinin geneli internet'ten temin edilmiş olup, www.lazuri.com tarafından flash olarak eklenmiştir. http://www.sumae.gov.tr/proje/son/pdf/y09.pdf http://www.vashlovanipa.ge/wildlife.htm
- http://flora.iatp.org.ge/Georgian/About.htm
|
| |
|
|
| |
|
|
|
Untitled Document
|
|
MZGUDAPE