Uyari: Bu sayfada Lazca sözcükler için "Alboni Font"(yazı karakteri) kullanılmıştır. "Windows \ Fonts" dizininde Alboni Font olmayanlar karakterleri yanlış görecektir. Bunun olmaması için Windows\Fonts dizinine [Alboni Font'u buradan yükleyebilirsiniz]. Ayrıntılı bilgi için Lazuri Font ya da LazuriPC sayfamızı okuyunuz.

DUNDU BERE

Lazepe so-sk̆uduran ar oput̆e; rak̆anepe oşk̆enda, ar-jur rubinapeşi ok̆ok̆ateri, seri nenape moyk̆vatasi na-coçaçxalaypeşi nena na-digun, tutas t̆e ort̆aşa-ti popojape muşi na-izin, ʒ̆ari muşi cindginen do na-işvinen msk̆va ar ruba eladgeri ort̆u. Mele mole na-on rak̆anepeşa coç̆a do him msk̆va rubaşa na-culun mektape; na var ceren mca, na var mz̆gudun mt̆a do dadala var ort̆u. Rak̆anepeşi ok̆onʒxvapurişa gamaʒ̆edasi na-izin msk̆vanobape dinç̆aruk̆o do hako na var içinay ar mitişa mendincğonuk̆o, “Ham kart̆ali cennet̆işa momicğoney.” afiçiraser t̆u mondo na-goliyonasert̆u k̆oçi. K̆artik̆arti na var mvatven msk̆va golasvareri, azeri kvaşi merdumenite dişk̆aşi oxorepe do oxorepe na-k̆oʒ̆udgun serendepete ham oput̆eşi msk̆vanoba, soti na var on st̆eri ort̆u.

Ham oput̆eşi msk̆vanobape, hakoni k̆oçepeşi vrosinobape şk̆ala ar ort̆u. Lolo cozurt̆u ar muşi. K̆irk̆iʒeri gomç̆itana tomalepe unçart̆u. Dido var ilak̆irdamt̆u, k̆oçi “Si t̆k̆vi, ma megaşk̆inar.” st̆eri noʒ̆ert̆u. Moni st̆eri tolepete ar miti noʒ̆edasi, muç̆o him k̆oçişi guri na-doluzunpe ognamt̆uk̆o st̆eri izirt̆u, eliziʒinamtu. Dido nosi muğam t̆u, na var oxvoʒ̆onamt̆u muti var ort̆u. Him oput̆e do arti oput̆epeşa k̆oçepe moyt̆ey do himu nosi moç̆itxamt̆ey. Him k̆oçi miti nosi meçasen, miti nosi dolvokunasen do miti himu dujerasen p̆ot̆e-ti p̆iyat̆osinoba var dololamt̆u, Ğormotişa na-moxt̆asenşa gale muti var ağodert̆u. İriʒo ham k̆oçi ciʒ̆onamt̆u. Ar sotxa amaxt̆asi k̆ulişa mvaselert̆ey, hamu var coç̆aşa miti var ilak̆irdamt̆u... Hamu st̆eri ulije na-on ar k̆oçi daha kort̆u, himu-ti K̆it̆o cozurt̆u, ar him xvala k̆ulişa var mvaselert̆u.

K̆i t̆o-ti Lolo memgvapuri ort̆u. Tomalepe muşi ar mʒika gamakçanda, ar mʒika gunz̆e, tolepe nç̆arak̆a uğurt̆u. Şak̆a dido uşk̆urt̆u, iri ora muç̆o p̆ot̆e-ti derdi var unʒ̆orapurt̆uk̆o st̆eri elaziʒineri, eşk̆ini iyert̆u. Lolo st̆eri hamu-ti dido iyoropinert̆u, hamuti ciʒ̆onamt̆ey, nosi moç̆itxumt̆ey.

Lolo do K̆it̆o, xalk̆i hini muç̆o ayoroperan st̆eri, hini-ti k̆artik̆arti dido ayoropert̆ey. K̆artik̆arti dido ʒadumt̆ey, dido nuşvert̆ey. Meşveloni ar miti şeni, arʒo na var oxvoʒ̆onasen ar muti kort̆uk̆o artişa oşk̆umt̆u do himu nosi meçamt̆u. Bazi ora-ti ti ok̆odumt̆ey, asva oxenonepe hişote ikumt̆ey. Mi artişa vrosi nosi muğamt̆u miti, çendepe-ti var uşk̆urt̆ey. Ar ona livadi ixenasen-na, ar sva oxori cidgasen-na, jur k̆oçi sinori şeni ok̆oşireri oran-na, vana ar k̆oçişi oxorza gzalineri on-na ham k̆oçepeşa it̆ey. Ham jur k̆oçişi meşvelute ham msk̆va oput̆eşi dulyape mesvareri mek̆ateri iyer t̆u. Hişopete ham Lazi oput̆e şi orape-ti msk̆vanobapete golit̆u.

Ulije Lolo, cur biç̆i ar bozomota sum bere k̆uyonur t̆u. Biç̆epeşi didi na-on muç̆o baba muşi nʒ̆ilaxeri ort̆u. Himu st̆eri tomalepe, himu st̆eri tolepe uğurt̆u. Xeşa didope var mvalert̆u do xoloti muti uʒ̆vare “var” var it̆urt̆u, muti ciçinadvanen ikumt̆u, ar miti amutxa ikumt̆uk̆o meşvelu dido xazi ayert̆u. Ar nosişa baba muşi var numgvart̆u. Ʒ̆opule na-coç̆u xut ʒ̆ana diyu dort̆u, xolo-ti onç̆aru do golaonu vrosi var diguru dort̆u. Miti muti t̆k̆vasen ajerert̆u, miti mʒudi var uʒ̆omert̆u. Oxap̆arapamt̆ey, nok̆açamt̆ey, kva duğirt̆ey... him xolo miti p̆iyat̆osinoba var oğodamt̆u. Ʒ̆ulu berepe şk̆ala oyapu dido xazi ayert̆u, ar do baba muşi şk̆ala.. Nosi vrosi na var muğamt̆u şeni Dundu uʒ̆omert̆ey.

Lolo dido guri cat̆ert̆u bere muşi şeni. Mondo ar mʒika-ti oncğore ayert̆u. Himuşa nosi moç̆itxu şeni moyt̆ey do bere muşi nosi var uğurt̆u. İriʒo nosite na-nuşvey ham k̆oçişi derdi-ti bere muşişi nosi ort̆u. Bere şeni guri na-cat̆en, ar K̆it̆o xvala azit̆ert̆u. Hini zat̆i k̆artik̆artişi mu xesap̆uman, mu p̆iyat̆osinoba uğuran kuşk̆urt̆ey, k̆artik̆arti nosi dolvokunamt̆ey, guri gundumt̆ey.

Ulije K̆it̆o-ti bere var ayert̆u. Na var idu t̆oxt̆ori, na var oxenapu musk̆a, na var idu xoja var naşk̆u. Laji do ç̆ami mok̆vatu do xolo-ti bere var ayu K̆it̆o. “Ar bere komiyonurt̆uk̆o do sk̆ani Dundu st̆eri ort̆uk̆o” -ya uʒ̆omert̆u, Lolo şk̆ala bereşi coç̆ani K̆it̆o. Him ora Lolo derdi muşi gvonoç̆ondurt̆u, K̆it̆oşi derdi himuşi diyert̆u.

Ar ndğa ar k̆oçi komoxt̆u dort̆u Lolo nosi moç̆itxuşa. Yulva k̆ale na-on bet̆i rak̆anepeşi k̆ap̆ulaşa moyt̆u ham k̆oçi. K̆oçişi oput̆e ar dida oxorza k̆ort̆u. Hinişi ngolape na-mz̆gudun mt̆a do dadalapete na-ikumt̆u ç̆ami, bere na var ayen ar oxorza eçidoar ndğa ç̆umanişi oşk̆omuk̆o na bere ayert̆u. Lolo ham ambai toli gamançark̆eri dişk̆inu, K̆ito uyoxu na-moxt̆u k̆oçi eluk̆atu ç̆ami na-ikuy didaşa mendvoşk̆u. Gza kocodginu şik̆ule k̆oçi ek̆vozit̆u, “Ar muti moç̆itxoni kogiğun-na gza it̆aşa K̆it̆o duʒ̆vi himu nosi dologokunasen.” -ya uʒ̆u.

K̆it̆o xoşi dobazgeri do gzalineri vap̆a it̆u. Laji do ç̆ami şeni sope do nak̆u gulvapurt̆u, ama p̆ot̆e haşo guri gondveri var iyert̆u. Ruba meyit̆esi, kva moyuk̆ap̆amt̆esi, rak̆anepe golit̆esi var osimport̆u, p̆ot̆e-ti na var uğurt̆u xelobate it̆u. İdu ç̆ami na-ikuy dida koziru, ajur ndğa him oput̆e kodogutu do dida ağani ç̆ami dvoxenapu, muç̆o ixmarinen kodvogurapu şik̆ule, eç̆opu ç̆ami, cegutu gza, muç̆o msva meçaneri st̆eri oxorişa komoxt̆u. Muç̆o moxt̆u var, dida na-dvoguru st̆eri oxorza muşi oçamu ko coç̆u na-moğu ç̆ami. Muti ort̆u eçidoar ndğaşi dvoçodinu.

Ar-jur tuta şik̆ule K̆ito oxorza aşk̆va korba kuyonurt̆u, oput̆e-ti ç̆anda uğurt̆u. İriʒo şeni xeloba na-uʒ̆omeran hak̆u iyert̆u. Çxoro tuta şik̆ule-ti t̆ubinape dvaey K̆it̆o do oxorza-muşi. K̆it̆oşi nana, ast̆enari na-elancart̆u, t̆ubinape iyey şik̆ule ciktu do oxori monduni golva kocoç̆u dort̆u.

Ulije Lolo, Dundu bere muşi soti oşk̆vapu var munamt̆u. Ar muti sefi dvaxenasen, vrosi on uşk̆urt̆asen ar miti p̆iyat̆osinoba dvoğodasen, vana-ti ar miti bere şk̆imi dvoxap̆arapasen, na var diçin st̆eri dvolak̆irdapanen, oncğore kodolomt̆oçasen-ya do galeşi oşk̆vapu xazi var ayert̆u, himu na-oxap̆arapanen var eyazdert̆u.

Dundu bere-ti galeşi olva, iro-ti oxvame avlaşa olva şeni meyolamt̆u. Naşk̆veyk̆o, seri ondğeri hekolendo vato k̆oʒ̆oxt̆uk̆o. Msk̆va kvalepete ʒ̆oderepe, gokoseri avlape, berepe so-ibiran svape na-on do hekolendo irik̆ale vrosi na-izin şeni xvala var ort̆u oxvame avla dido na-ayoropert̆u. Hako moxt̆asi; na-unçay tomalepe, guri, xe do k̆uçxepe, na-gvotun t̆ebi do xorʒ̆i odardalu kocuç̆amt̆u. Haşo odardalu cuç̆asi, msk̆vanobapeşi doloxendo arti ar kiana gondunuk̆o st̆eri dvaʒ̆onert̆u Dundu bere. Baba-muşi-ti hey mo it̆ay-ya do “ Oxvame avlaşa mo ulur e sk̆iri-şk̆imi, heko k̆oçi ʒ̆onuman, si-ti k̆ʒ̆onuman, k̆at̆a k̆ʒ̆onanen ma oncğore mayen.” -ya uʒ̆omert̆u do heko var oşk̆umt̆u.

Ar ndğa xolo oxvame avla kok̆ik̆atey dort̆u k̆oçepe. Berepe-ti kort̆ey. İbirt̆ey, ziʒamt̆ey muç̆o ç̆anda ort̆uk̆o st̆eri. Dundu bere oxvameşa na-mulun nenape dvagurusi hişoşi kelaʒ̆edu. Guri opatxalu kocuç̆u hekoşa olva şeni. Baba-muşi duʒ̆uk̆o var oşk̆vasert̆u, kuşk̆urt̆u. Muç̆o uk̆o, t̆obaşa iduk̆o mu iyasert̆u? Huyşa baba muşişi t̆obaşa muti var u dort̆u, himu dido ayoropert̆u. Amaxt̆u oxorişa ulije K̆it̆o şk̆ala na-ilak̆irdamt̆u baba muşi naxolu “Baba ar oxvame avlaşa mendaft̆a mu iyen, ar mʒika dovibira moft̆ar.” -ya uʒ̆u. Ulije Lolo-ti golvok̆anu, var u.

Dundu bere, ti cebumeri galeşi kogamaxt̆u, ogzalinu kocoç̆u, ar k̆ale do dudi muşi şk̆ala ilak̆irdamt̆u. “Ma hey miti var mʒ̆onuy do baba şk̆imi domʒ̆onanen deyi mot aşk̆urinen, na var mʒ̆onuman mondo var uşk̆un. Ar fara baba şk̆imi var dovujerik̆o do mendaft̆ik̆o mu iyasen…” -te it̆uşa, ti ezdu do k̆ok̆iʒ̆edusi, muç̆o eşk̆unduk̆o st̆eri oxvame avla gamalu. gvağveʒ̆u, k̆ok̆oʒ̆omilu kocoç̆u. İri ora st̆eri brepe var gvabğey dort̆u, miti var elaraumt̆u, iriʒo; muç̆o hamu var azireyk̆o st̆eri ort̆ey.

Oxvame avla ar mʒika diktu şik̆ule idu azeri ar kva kocelaxedu do k̆ok̆oʒ̆omilu kocoç̆u dort̆u Dundu bere. Hakolendo iri k̆ale vrosi izirt̆u; oput̆e tude na-celulun ruba, rubaşi melenk̆alepe, na-ikten karmat̆epeşi ʒ̆ari popojape, ulije K̆it̆o oxorişi melendo na-on do msk̆va msk̆va na-prandun ʒ̆opule, ndrik̆eri ndrik̆eri gzalepe, onapeşi ti na-ceren paʒxape, livadepe na-k̆oşk̆aren k̆alivepe…

T̆aroni mapxart̆u, yema celalapuri, limcerişi mexoleri orart̆u. Dundu Bere k̆ok̆iʒ̆ert̆uşa, ʒ̆opuleşi him k̆ale k̆irk̆oleri uça mk̆omape kaziru, muti var ognu. Moyselu, mk̆oma so-eyulun k̆ale ogzalinu coç̆u var, oput̆eşi him k̆ale oyʒ̆ey, bet̆i bet̆i omğorinu do ok̆riyinu kocoç̆ey, “Vuuu oxori iç̆veen, vuuu oxori iç̆veen!!!” .

Dundu Bere ok̆ap̆inu kocoç̆u, daçxuri naxolusi Ulije K̆it̆oşi oxori na-iç̆vert̆u kaziru. Bet̆i palurepe eyit̆u, oxori t̆art̆alamtu. Na-iç̆ven oxori k̆ale naxolasi k̆oçi t̆at̆ari so-uğun yerepe aç̆vert̆u, rak̆anepe muç̆o dolink̆art̆uk̆o, mʒa do let̆a oxink̆art̆uk̆o st̆eri dvaʒ̆onert̆u k̆oçi do dido işk̆urinert̆u. Mğoramt̆ey, “Dida do t̆ubinape doloxe oran, moliç̆vanen eçxome!!!” -te mğorineri k̆riyineri millet̆i guk̆ap̆amt̆u. Doloxe miti var amvalert̆u, amolva so dosk̆udu, k̆oçi naxolasi goyç̆vert̆u. Çami p̆iʒarişi xeneri oxori, daçxuri adva şik̆ule amolva, nosişi dulya var ort̆u.

Dundu Bere, k̆ap̆ineri muç̆o moxt̆u var na-iç̆vert̆u Ulije K̆it̆oşi oxori kamak̆ap̆u. K̆it̆oşi oxorza oxori var ort̆u, yağmi norert̆u, na-iyenpeşi muti var uşk̆urt̆u. Doloxe t̆ubinape do dida'rt̆ey. Oxori na-nadu, oç̆u do ok̆obğapu şeni dobağeri ora'rt̆u. Galendo na-ort̆eype oxori ha huy ok̆ibğasen-ya do ʒadumt̆ey. Hini şeni Dundu Bere-ti şurite var gamvalasert̆u. Aşk̆va oput̆e miti on heko ort̆u. Oxenoni muti var ort̆u. Cindo k̆ale didi daçxuri palurepe na-gamulun nek̆na ʒadumt̆ey. Tolepe gamvançark̆ey. Dundu Bere t̆ubinape ar mçoxa gok̆oreri kogamiyonu, avla naşk̆u. Oçinoni var ort̆u, uça ar k̆oçi diyudort̆u. “Dida-ti gamoviyonar.” -te mğorineri xolo oxori kamuk̆ap̆u.

Dundu, majurani na-amaxt̆u ar-jur şuri mozdoni ora golaxt̆u şik̆ule oxori kok̆ibğu. Heko miti ort̆u bet̆i bet̆i şk̆urinate, bet̆i bet̆i omğorinute arti oxorepe mo iç̆vert̆ay, soti mot nanʒ̆ert̆ay şeni daçxuri let̆a nobğey, ʒ̆ari gvobey do noxrosk̆iney.

Oxorişi, ar p̆rik̆e şuri na-gont̆ay ʒ̆oderepe xvala dosk̆udu, muti ort̆u oyç̆u noşk̆eri do mt̆ut̆a kok̆ibğu dort̆u. Dundu Bere do Ulije K̆it̆oşi nana-ti komoliç̆vey dort̆u. Oxori na-gurert̆u mʒ̆upe, arti oxorepe daçxurişa dvoçuletinu do hini oyç̆vey dort̆u. Ar serendi xvala doçitu dort̆u, himu-ti, daçxuri mo nanʒ̆ert̆ay şeni mebazgapaşepe k̆oʒ̆uğey şik̆ule omp̆ila mudvey, moyzdey do coninktey dort̆u.

Sum tuta şik̆ule k̆oçepe ok̆ik̆atey, meji do soxra doey, ʒ̆oxle so-ort̆u sva K̆it̆o msk̆va ar oxori duxeney, serendi kocudgey, komuʒ̆opxey, muti dvaç̆irt̆u-ti duindrey. Oput̆e ʒ̆oxle orape st̆eri kociʒ̆opxu dort̆u xolo. Ar, dido na-prandurt̆u do miti na var azirt̆u Dundu Bere aşk̆va var ort̆u, ar do na var prandurt̆u K̆it̆o şi oxori aşk̆va mendralendo-ti prandurt̆u. Aşk̆va K̆it̆oşi oxori serendi xvala var k̆oʒ̆udgurt̆u, jur tane do mezare kort̆u, doloxe-nişi mt̆ut̆a dolobğeri.

Ora nak̆uti golaxt̆asen Dundu Bere-ti ar hik̆u şik̆u ak̆omadert̆ey himu miti içinamt̆u. Dido goygoramt̆ey. Himu na-oğodamt̆ey gvaşinani axi do vaxi ikumt̆ey, çendepeşa oncğore ayert̆ey. İro-ti Ulije Lolo şeni aşk̆va muti ʒ̆oxlepe st̆eri var ort̆u. Aşk̆va iriʒo daha dido ciʒ̆onamt̆ey, Ulije K̆it̆o-ti aşk̆va k̆ulişa mvaselert̆u. Bere muşişa aşk̆va oncğore var ayert̆u. Ognu dort̆u, dundu na-uşk̆urt̆u bere mu ğirurt̆u. Artepe st̆eri dudi muşişa oncğore ayert̆u; “Dok̆ʒ̆onanen.” -te na var oşk̆umt̆u oxvame avla, himu na aʒ̆onasen miti na var ort̆u na var uşk̆urt̆u şeni.

Çupina Ç̆emu / Frankfurt , 1999

Lazuri.Com / 06.07.2007